HEO NÁI TÁCH CON BAO LÂU THÌ LÊN GIỐNG? NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH KHẮC PHỤC CHẬM LÊN GIỐNG HIỆU QUẢ

Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10% Sản phẩm mới ra mắt ưu đãi 10%

BỆNH KHÁC

CÁC BIỆN PHÁP ĐẢM BẢO AN TOÀN CHO ĐÀN VẬT NUÔI TRONG MÙA MƯA BÃO

Thời tiết mưa bão ảnh hưởng lớn đến sự an toàn, sức khỏe đàn vật nuôi bởi các mầm bệnh dễ dàng phát sinh và phát tán. Trước diễn biến phức tạp của bão số 9 Ragasa, bà con cần tăng cường các biện pháp phòng chống mưa bão cũng như phòng trừ dịch bệnh cho vật nuôi. Theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, cơn bão số 9 sẽ kèm theo mưa lớn, dông, lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh, lũ quét, gây sạt lở đất. Để tăng khả năng chống chịu các tác động bất lợi của thời tiết cùng sự đe dọa của dịch bệnh gây ra cho đàn vật nuôi, người chăn nuôi cần thực hiện tốt và đồng bộ nhiều biện pháp. 1. Biện pháp thực hiện trước mưa bão Thường xuyên cập nhật bản tin dự báo thời tiết trên các phương tiện thông tin đại chúng, tích cực chăm sóc đàn vật nuôi để tăng khả năng chống chịu đối với tác động do thay đổi lớn về thời tiết; Cần đảm bảo chuồng trại vững chắc, tu sửa và chằng chống lại chuồng trại, mái chuồng cần gia cố để hạn chế tốc mái khi có bão. Kiểm tra rèm che chắn đề phòng mưa tạt, gió lùa vào chuồng nuôi. Kiểm tra hệ thống thoát nước thải, nơi chứa chất thải để hạn chế ô nhiễm, khơi thông cống rãnh, hạn chế úng ngập khi mưa lớn. Đối với những vùng có nguy cơ ngập, cần nâng cao nền chuồng hoặc làm sàn kê cao và có phương án di dời vật nuôi khi mưa to gây ngập úng. Lập kế hoạch dự trữ thức ăn, nước uống đầy đủ tối thiểu 15 ngày cho vật nuôi, đồng thời có biện pháp khắc phục hiệu quả khi mưa bão, lũ lụt hoặc dịch bệnh xảy ra. Xuất bán kịp thời khi đến tuổi, trọng lượng xuất bán; có kế hoạch giảm đàn vật nuôi (xuất bán, giết mổ… ) trước khi lụt bão xảy ra; Tăng cường công tác vệ sinh phòng bệnh cho vật nuôi: vệ sinh sạch sẽ chuồng nuôi, dụng cụ chăn nuôi; định kỳ phun sát trùng trong và ngoài chuồng nuôi để phòng bệnh… Chủ động phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi bằng cách tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin cho vật nuôi trước mùa mưa. Đối với trâu, bò, cần tiêm phòng bệnh tụ huyết trùng, lở mồm long móng; Đối với đàn lợn, tiêm phòng bệnh dịch tả lợn, tụ huyết trùng, phó thương hàn, lở mồm long móng, tai xanh… Đối với đàn gia cầm, cần tiêm vắc-xin Niu-cát-xơn, Gumboro, cúm gia cầm. Vịt cần tiêm phòng dịch tả vịt, viêm gan do vi rút, cúm gia cầm, tụ huyết trùng… Những ngày mưa to, gió mạnh thường bị mất điện nên người chăn nuôi cần chủ động phương án thắp sáng và sưởi ấm dự phòng như máy phát điện, đèn…để thắp sáng và giữ ấm cho vật nuôi. Cần đảm bảo nguồn thức ăn, nước uống sạch dự trữ cho gia súc gia cầm trong mùa mưa bão 2. Biện pháp thực hiện khi mưa bão xảy ra 1. Thường xuyên kiểm tra, theo dõi thời tiết, kiểm tra chuồng trại, điều kiện chăn nuôi và sức khỏe đàn vật nuôi để có phương án chăm sóc, hỗ trợ và di dời nếu cần thiết. Di dời đàn vật nuôi đến vị trí không bị úng ngập bằng các phương tiện vận chuyển ghe, xuồng, thuyền, bè nhưng phải đảm bảo tuyệt đối đến tính mạng cho con người và sức khỏe của vật nuôi. Không tập trung vật nuôi lên đường giao thông gây cản trở giao thông và ô nhiễm môi trường. Làm nhà tạm cho vật nuôi: Làm lều bạt, lán trại và có phương án kiểm soát vật nuôi. Có giải pháp giữ ấm cho đàn vật nuôi trong điều kiện thời tiết mưa, lạnh kéo dài. Công tác phòng chống dịch bệnh: Lũ lụt làm cho mầm bệnh theo nước lũ lan đi khắp nơi. Lũ lụt càng lớn,quy mô càng rộng thì sự lan truyền mầm bệnh càng tăng, mức độ nguy cơ càngcao. Mặt khác, khi di chuyển đàn vật nuôi tránh lũ sẽ đem theo các mầm bệnh từ nơi này tới nơi khác. Các khâu chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh tẩy uế chuồng trại không được thực hiện tốt sẽ làm suy giảm đáng kể sức chống chịu bệnh tật ở vật nuôi, khiến cho các bệnh truyền nhiễm như tiêu chảy, dịch tả, thương hàn,… dễ lây lan và có nguy cơ bùng phát. Vì vậy: Thường xuyên vệ sinh chuồng trại, môi trường quanh chuồng nuôi và dụng cụ chăn nuôi, để vật nuôi được ở sạch. Định kỳ 1 tuần 1-2 lần phun tẩy uế chuồng trại và khu vực xung quanh bằng các chất sát trùng theo quy định. Khi nước rút đến đâu thì dọn vệ sinh, phun thuốc sát trùng, tiêu độc, diệt mầm bệnh đến đó. Đối với những vật nuôi có nhu cầu vận chuyển từ nơi này qua nơi khác cần thực hiện tốt quy trình vận chuyển, kiểm dịch vận chuyển để đảm bảo an toàn dịch bệnh. Đối với xác vật nuôi chết: Phương pháp hiệu quả nhất là đốt xác vật chết, phun thuốc diệt côn trùng hoặc thuốc sát trùng hoặc tưới dầu hỏa lên xác vật chết, chống các loài ăn thịt và côn trùng xâm nhập, đợi khi nước rút thì đem chôn lấp. Lưu ý phun tẩy uế chuồng trại và, phun thuốc sát trùng, tiêu độc, diệt mầm bệnh 3. Biện pháp thực hiện sau mưa bão Đảm bảo nguồn thức ăn và nước uống sạch: vật nuôi cần được chăm sóc, nuôi dưỡng chu đáo, không bị bỏ đói, không cho ăn những loại thức ăn bị mốc, kém chất lượng. Ngoài ra, bà con nên tăng cường các loại thức ăn bổ sung và các loại thức ăn giàu dinh dưỡng khác nhằm thúc đẩy quá trình hồi phục. Vệ sinh môi trường: khi nước rút phải thực hiện vệ sinh, khử trùng bằng vôi bột, hóa chất và tiêu độc khu vực chăn nuôi trước khi đưa vật nuôi trở lại chuồng nuôi. Chính quyền và các cơ quan chuyên môn các cấp tổ chức tổng vệ sinh, thu gom xác động vật chết để xử lý, sát trùng, tiêu độc vùng chăn nuôi bị lũ, ngập để tổng tẩy uế môi trường, tiêu diệt các loại mầm bệnh. Quản lý vật nuôi: + Thực hiện tốt việc quản lý, chăm sóc đàn vật nuôi; tuyệt đối không chăn thả vật nuôi ở những khu vực bị ô nhiễm; chủ động triển khai công tác giám sát để phát hiện sớm, kịp thời xử lý trường hợp vật nuôi mắc bệnh, nghi mắc bệnh nguy hiểm như Dịch tả lợn Châu Phi, Cúm gia cầm, Lở mồm long móng, Tai xanh,...; + Xử lý ổ dịch theo đúng quy định; không giết mổ, mua bán động vật ốm, chết, không vứt xác động vật chết do mắc bệnh ra ngoài môi trường; Tái đàn: Bên cạnh đó, để chuẩn bị cho tái đàn, khôi phục sản xuất, người chăn nuôi cần lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng, được cung cấp bởi những cơ sở cung ứng có uy tín, có giấy chứng nhận kiểm dịch; tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin theo quy định. Không tái đàn khi chưa đảm bảo về môi trường và an toàn dịch bệnh. Việc phòng chống dịch bệnh cho gia súc, gia cầm nhất là trong mùa mưa bão cần được bà con chăn nuôi triển khai thực hiện khẩn trương, nghiêm túc để đảm bảo an toàn dịch bệnh cho đàn gia súc, gia cầm và giảm bớt thiệt hại không đáng có.

HỘI CHỨNG GIẢM ĐẺ TRÊN GÀ (EDS: EGG DROP SYNDROME)

Hội chứng giảm đẻ do virus gây ra là bệnh truyền nhiễm trên gà. Bệnh không gây chết nhưng làm giảm năng suất đẻ trứng và tổn hại buồng trứng của gà vĩnh viễn. 1. Nguyên nhân gây hội chứng giảm đẻ trên gà (EDS) Hội chứng giảm đẻ (Egg Drop Syndrome – EDS) do virus thuộc nhóm Adenovirus gây bệnh ở gà. Virus EDS tương đối bền với Chloroform, chịu được độ pH từ 3 – 10. Với nhiệt độ, virus bất hoạt sau 30 phút ở 600C, 3 giờ ở 560C. Tính gây bệnh của virus sẽ mất đi sau khi xử lý với Formaldehyde 0,5% và Glutaraldehyde 0,5%. Loài mắc bệnh: Virus có thể gây bệnh cho tất cả các loại gia cầm, thủy cầm. Bệnh xuất hiện ở mọi lứa tuổi từ gà con đến gà trưởng thành. Tuy nhiên, bệnh thường xảy ra ở gà đẻ công nghiệp (thương phẩm) và gà đẻ trứng giống trong giai đoạn từ 26 – 35 tuần tuổi, thời gian đẻ đỉnh của gia cầm. 2. Dịch tễ của hội chứng giảm đẻ trên gà (EDS) Hội chứng giảm đẻ năm 1976 (EDS 76) ở gà nhà (và đôi khi cả chim cút Nhật Bản và gà lôi) được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1976 và do một loại virus thuộc họ Adenoviridae gây ra. Virus EDS 76 lưu hành trong điều kiện phơi nhiễm tự nhiên, chủ yếu ở vịt và ngỗng nhà dưới dạng nhiễm trùng tiềm ẩn, nhưng không lưu hành tự nhiên ở các loài gia cầm khác. Vịt và ngỗng sống tự do thuộc một số chi và loài cũng có thể bị nhiễm trùng tiềm ẩn trong điều kiện tự nhiên (Kaleta và cộng sự, 2003). 3. Phương thức lây truyền hội chứng giảm đẻ trên gà (EDS) Đường truyền lây: Bệnh lây truyền theo 2 con đường: Lây truyền dọc: Bệnh lây từ đàn bố mẹ sang đàn con thông qua trứng bị nhiễm mầm bệnh. Tuy số lượng trứng bị ảnh hưởng không nhiều nhưng đây là đường truyền lây nguy hiểm. Trong nhiều trường hợp, gà bị nhiễm virus từ trứng không bài thải virus cũng như không sản sinh kháng thể. Chỉ đến khi tỷ lệ đẻ trong đàn đạt trên 50%, giai đoạn virus bị tái kích hoạt, con vật bài thải virus làm bệnh lây lan nhanh trong đàn. Lây truyền ngang: Bệnh lây từ gà bệnh sang gà khỏe qua thức ăn, nước uống, dụng cụ chăn nuôi, các chất thải từ gà bị nhiễm bệnh. Do vậy, sự lan truyền mầm bệnh giữa các gà trong kiểu nuôi chuồng lồng khá chậm vì được nuôi tách biệt. Núm uống, máng ăn, ô chuồng tương đối tách biệt. Mầm bệnh sẽ lây lan nhanh hơn đối với gà nuôi kiểu sàn. Cơ chế sinh bệnh: Virus vào cơ thể gây nhiễm trùng huyết và nhân lên tại các mô lympho trên khắp cơ thể. Trong đó, vòi trứng và ống dẫn trứng cũng bị ảnh hưởng dẫn đến bị viêm nên quá trình hình thành vỏ trứng diễn ra không bình thường. Thời gian ủ bệnh từ 7 – 9 ngày có một số trường hợp gây bệnh sau 17 ngày bị nhiễm. 4. Triệu chứng của hội chứng giảm đẻ trên gà (EDS) Hội chứng giảm đẻ trên gà, thời gian nung bệnh từ 7-9 ngày, kéo tài từ 6-12 tuần và có những triệu chứng đặc trưng sau: Gà bị bệnh vẫn ăn uống bình thường hoặc giảm ăn. Một số trường hợp gà có hiện tượng tiêu chảy nhất thời, mào nhợt nhạt (chiếm khoảng 10-70%). Tỷ lệ đẻ trứng giảm đột ngột 20-40% (tương đương 12-16 trứng/gà), có khi lên tới 50%. Vỏ trứng bị mất màu, trứng nhỏ. Trứng nhỏ, vỏ mềm hoặc không có vỏ cứng, vỏ canxi bị biến dạng, hình dạng méo mó. Bề mặt vỏ trứng mỏng, xù xì, nhám, có nhiều hạt lắng đọng trên bề mặt vỏ. Lòng trắng loãng, tỷ lệ ấp nở giảm do chất lượng trứng bị ảnh hưởng. H1. Triệu chứng của hội chứng giảm đẻ trên gà (EDS) 5. Bệnh tích của hội chứng giảm đẻ trên gà (EDS) H2. Buồng trứng gà bị teo nhỏ Hội chứng giảm đẻ trên gà thường tác động trực tiếp lên buồng trứng và ống dẫn trứng còn các bệnh tích khác thường không rõ ràng: Buồng trứng và ống dẫn trứng bị viêm, teo nhỏ. Trứng non không phát triển. Viêm tử cung, thủy thũng. Lách bị sưng to, tế bào trứng mềm nhũn, quan sát thấy nhiều giai đoạn phát triển của trứng trong xoang bụng. 6. Chẩn đoán hội chứng giảm đẻ trên gà (EDS) Chẩn đoán lâm sàng: Hội chứng giảm đẻ ở gà có thể được chẩn đoán dựa vào hiện tượng giảm sản lượng trứng không đạt được như đã dự báo hoặc sản lượng trứng đột nhiên giảm, đặc biệt khi gà đang khỏe mạnh nhưng vỏ trứng bị thay đổi hoặc sức khỏe đàn gà giảm sút cùng với chất lượng vỏ trứng. Tuy nhiên, các triệu chứng lâm sàng của bệnh rất dễ nhầm lẫn với bệnh khác. Bên cạnh đó khi có biểu hiện triệu chứng, bệnh đã gây ảnh hưởng đến năng suất đàn gà đẻ, ảnh hưởng đến kinh tế người nuôi. Cần tiến hành giám sát mầm bệnh lưu hành trong đàn trước giai đoạn gà đẻ trứng, từ đó có những biện pháp kịp thời điều trị bệnh. Chẩn đoán phòng thí nghiệm: Có nhiều phương pháp chẩn đoán, giám sát bệnh như: phản ứng HI, ELISA, iiPCR. Trong đó, kỹ thuật iiPCR đang được nhiều cơ sở thú y, trang trại lớn nhỏ lựa chọn. 7. Phòng hội chứng giảm đẻ trên gà (EDS) Bước 1: Vệ sinh Khu vực chăn nuôi : Tạo hàng rào cách ly khu vực chăn nuôi với môi trường bên ngoài, nhằm ngăn chặn người lạ, gà, vịt, chó, mèo, chuột… vào khu vực chăn nuôi. Ngoài chuồng nuôi : Rắc vôi bột sung quanh chuồng nuôi và lối đi một lớp dày 1-2cm, rộng 1,5m tạo vành đai vôi bột nhằm loại trừ các nguyên nhân gây bệnh. Môi trường: Đảm bảo về mật độ nuôi, thông thoáng, đầy đủ nhiệt : Mát về mùa hè, ấm về mùa đông. Bước 2: Sát trùng Trong chuồng: Sát trùng định kỳ bằng KLORTAB,1 viên được hòa tan trong 10 lít nước ấm. Hoặc DESINFECT GLUTAR ACTIVE , 10 lít dung dịch cho 75m² (chỉ dùng cho chuồng trống). Chất độn chuồng: Rắc NOVA X DRY lên sàn chuồng chăn nuôi giúp giảm amoniac và tạo môi trường bất lợi cho sinh sản của ruồi. Bước 3: Chủng vaccine Tiêm phòng cho đàn gà khi được 15-16 tuần tuổi bằng các loại vaccine theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Hiện có nhiều loại vaccine trên thị trường được sử dụng để phòng hội chứng giảm đẻ như: Nobilis G+ND+EDS, Nobilis IB+ND+EDS, Medivac ND – EDS Emulsion, Medivac ND – EDS – IB K, Cevac ND – IB – IBD – EDS, … Bước 4: Tăng cường sức đề kháng UMBROTOP: Kích thích miễn dịch, tăng sức đề kháng và kích thích tăng trọng. Pha 1ml/5lít nước uống. ZYMEPRO: Kích thích thèm ăn, tăng chuyển hóa và hấp thu thức ăn, pha 1g/1 lít nước uống. UMBROCAL: Bổ sung hỗn hợp vitamin, khoáng đa, vi lượng, axit amin, giúp vật nuôi đẻ khoẻ, đẻ nhiều, trứng to, vỏ dày. Pha nước 1ml/1L nước, cho uống 2 ngày/tuần. VITROLYTE: Cung cấp năng lượng, điện giải và vitamin có hoạt tính cao cho gia súc, gia cầm: Giải nhiệt, giải độc, tăng lực, chống suy kiệt. 8. Điều trị hội chứng giảm đẻ trên gà (EDS) Hiện nay chưa có thuốc điều trị hội chứng giảm đẻ ở gà. Khi gà bị bệnh, cần bổ sung thuốc bổ, vitamin, tăng hàm lượng canxi và protein trong khẩu phần cho gà đẻ, gà giống để tăng năng suất đẻ và tăng chất lượng trứng.

HEO NÁI SAU CAI SỮA BAO LÂU THÌ ĐỘNG DỤC TRỞ LẠI? NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH KHẮC PHỤC CHẬM LÊN GIỐNG

Heo nái sau cai sữa bao lâu thì động dục (heo lên giống) trở lại? Đây là câu hỏi mà nhiều người chăn nuôi thường quan tâm để giúp tối ưu năng suất sinh sản của heo nái, gia tăng hiệu quả kinh tế. Thông thường, sau khi tách heo con, heo nái thường lên giống trở lại sau 3 đến 8 ngày. Tuy nhiên, thời gian này cũng phụ thuộc vào từng cá thể heo trong cùng một điều kiện chăm sóc. Heo nái mới đẻ lứa đầu có thể sẽ cần thời gian lâu hơn so với heo nái đẻ nhiều lứa nhưng thông thường thời gian sẽ không quá 10 ngày. Nếu sau 10 ngày mà heo nái vẫn chưa có dấu hiệu lên giống thì có thể heo đang bị chậm, người nuôi cần xem xét các nguyên nhân và áp dụng biện pháp khắc phục để không làm gián đoạn chu kỳ sinh sản. Dưới đây là các dấu hiệu nhận biết heo nái động dục (heo lên giống) mà bà con chăn nuôi cần lưu ý để phối giống đúng thời điểm, tăng tỷ lệ đậu thai: 1. Dấu hiệu nhận biết heo nái động dục (heo lên giống) Thay đổi hành vi rõ rệt: - Heo trở nên hiếu động hơn, kêu nhiều, đi lại liên tục trong chuồng. - Có thể bỏ ăn hoặc ăn ít hơn so với bình thường. - Có xu hướng leo lên lưng các heo khác hoặc chịu đứng yên khi bị leo lên (phản xạ đứng yên là dấu hiệu đặc trưng). Âm hộ thay đổi - Âm hộ sưng to, hồng đỏ rõ rệt. - Tiết dịch nhầy trong suốt hoặc hơi đục, dính ở âm hộ hoặc nền chuồng. - Khi chạm vào âm hộ, heo có phản ứng đứng yên, cong lưng hoặc co chân. Biểu hiện khi thử đực - Khi đưa đực vào gần, heo nái đứng im, cong lưng, tai vểnh lên, cho phép đực leo lên → Đây là thời điểm tốt để phối giống. - Có thể thử bằng cách dùng tay nhấn nhẹ lên lưng, nếu heo đứng yên → đã lên giống. >>> Tham khảo thêm sản phẩm: Xịt mùi heo đực – Phát hiện và kích thích heo nái lên giống 2. Nguyên nhân khiến heo nái chậm động dục (heo lên giống) Có nhiều nguyên nhân khiến heo nái chậm động dục (lên giống) đúng thời gian sau khi tách con. có thể tham khảo một số nguyên nhân phổ biến thường gặp dưới đây. Chế độ dinh dưỡng của heo không hợp lý: heo ăn phải thức ăn kém chất lượng, không đủ dinh dưỡng hoặc thừa quá nhiều chất, thành phần dinh dưỡng trong thức ăn cho heo không cân đối, thức ăn ẩm mốc và có chứa độc tố… cũng sẽ gây ảnh hưởng tới thời gian lên giống ở heo. Heo mắc các bệnh lý liên quan tới vấn đề sinh sản: heo bị viêm tử cung, mắc bệnh về đường sinh dục, bệnh tai xanh, u nang, bị tổn thương do lần sinh sản trước,... sẽ làm ảnh hưởng tới sự phân tiết hormone, suy giảm hệ miễn dịch làm heo bị lên giống chậm. Môi trường sống không đảm bảo: Khi heo nái sống trong một môi trường có nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh, không gian chật hẹp không có nơi cho heo vận động đi lại, ánh sáng không đủ hay người nuôi thay đổi môi trường sống quá đột ngột cho heo,... tất cả các yếu tố trên có thể khiến heo bị stress, làm giảm hormone sinh sản và tạo sự ảnh hưởng đến chu kỳ động dục ở heo. Ảnh hưởng trong quá trình nuôi con: Heo nái cho con bú trong thời gian dài sẽ bị mất nhiều nguồn năng lượng (thông thường sau 3 đến 5 tuần thì người nuôi sẽ thực hiện cai sữa cho heo), khiến cho cơ thể của heo chậm phục hồi. Việc cai sữa không đúng cách hoặc tiến hành cai sữa muộn sẽ làm cho hormone sinh sản của heo nái bị ảnh hưởng và làm chậm quá trình lên giống ở heo. Do lai tạo đồng huyết hoặc cận huyết khiến heo bị chậm sinh hoặc vô sinh. Bên cạnh đó, nếu trường hợp heo có thai có thể sẽ bị khó đẻ, thai yếu dễ bị sảy hay con sinh ra có thể bị dị tật… 3. Cách khắc phục tình trạng heo nái chậm lên giống Cải thiện dinh dưỡng cho heo nái sau cai sữa Bổ sung khẩu phần giàu năng lượng, đạm và vitamin sau khi tách con để giúp nái nhanh chóng hồi phục thể trạng. Chú trọng bổ sung khoáng chất và vitamin thiết yếu như Vitamin A, D, E, B-complex, sắt, kẽm, selen... giúp kích thích buồng trứng hoạt động. Có thể sử dụng thêm các chế phẩm hỗ trợ sinh sản như: premix khoáng-vitamin, thuốc bổ gan, bổ máu, tăng cường nội tiết tố (tùy theo chỉ dẫn thú y). Quản lý tốt thời điểm và điều kiện cai sữa Cai sữa đúng độ tuổi (thường 21–28 ngày), không nên cai quá sớm khiến nái suy kiệt. Sau khi cai sữa, nên chuyển nái sang khu vực thoáng mát, yên tĩnh để giảm stress. Giữ vệ sinh, khô ráo, tránh nóng bức hoặc lạnh đột ngột. Tăng cường tiếp xúc với heo đực sau cai sữa Đưa đực giống khoẻ mạnh đến gần heo nái hàng ngày từ 1–2 ngày sau cai sữa. Cho tiếp xúc 2 lần/ngày, mỗi lần 15–30 phút để kích thích phản xạ động dục tự nhiên. Có thể sử dụng MÙI HEO ĐỰC nếu không có đực thật. Phát hiện và điều trị bệnh lý sớm Theo dõi sát heo nái sau sinh và sau cai sữa. Nếu thấy dấu hiệu viêm âm hộ, dịch âm đạo bất thường, cần khám thú y sớm. Sử dụng kháng sinh, thuốc tiêu viêm, bổ gan thải độc đúng phác đồ nếu nghi viêm tử cung hoặc rối loạn sinh sản. Sử dụng thuốc hỗ trợ sinh sản (khi cần thiết) Nếu heo nái vẫn không lên giống sau 7–10 ngày, có thể tiêm kích thích nội tiết tố theo hướng dẫn của bác sĩ thú y (ví dụ: PG600, FSH, HCG...). Không tự ý dùng hormone nếu chưa xác định chính xác nguyên nhân. Để giúp heo nái sau khi tách con lên giống nhanh và đúng thời hạn người chăn nuôi cần lưu ý một số cách khắc phục tình trạng heo chậm lên giống dưới đây: Lưu ý quan trọng giúp heo nái duy trì năng suất sinh sản ổn định Theo dõi sát biểu hiện động dục để phối giống kịp thời, tránh bỏ lỡ cơ hội thụ thai. Không để heo nái quá béo hoặc quá gầy, vì cả hai tình trạng này đều làm ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Chăm sóc tốt giai đoạn mang thai và nuôi con, giúp heo nái phục hồi nhanh sau khi cai sữa. Áp dụng kỹ thuật phối giống đúng cách để tăng tỷ lệ đậu thai và sinh sản hiệu quả.

LÀM THẾ NÀO ĐỂ HEO NÁI HẬU BỊ MAU LÊN GIỐNG?

Làm thế nào để heo nái hậu bị mau lên giống chính là câu hỏi mà hầu hết người chăn nuôi đều băn khoăn vì heo hậu bị đóng vai trò vô cùng quan trọng quyết định trực tiếp tới năng suất chăn nuôi và hiệu quả kinh tế. Để giúp người chăn nuôi trả lời câu hỏi đó, Thú Y Toàn Cầu sẽ chia sẻ ngay trong nội dung bài viết hôm nay. 1. Heo nái hậu bị là gì? Heo nái hậu bị chính là những chú heo cái được chọn làm giống ngay từ thời điểm cai sữa cho đến lúc phối giống lần đầu thông thường sẽ có độ tuổi từ 2 - 8 tháng tuổi. 2. Dấu hiệu heo nái chậm lên giống Thông thường heo động dục ở khoảng thời gian từ 165 - 200 ngày tuổi khi khối lượng đạt 85 -100kg. Nếu như heo đang ở độ tuổi 8 tháng và đạt trọng lượng từ khoảng 95 -120kg nhưng chưa lên giống thì được coi là chậm. Còn đối với heo nái sau khi cai sữa con thường sẽ có biểu hiện lên giống lại vào ngày thứ 4 - 7. Trong khoảng thời gian 10 ngày khi cai sữa heo con mà không thấy heo nái lên giống thì được coi là chậm. 3. Cách cho heo nái hậu bị nhanh lên giống nhanh nhất Để giúp cho heo nái hậu bị nhanh lên giống nhất thì bà con có thể làm theo những cách dưới đây: Cho vào chuồng: Cho heo hậu bị cần kích giống vào chuồng, nếu như trong chuồng có heo nái sẵn chúng ta nên cho heo tiếp xúc với phân, nước tiểu của nái cũ để thích ứng và thích nghi. Ánh sáng: Bà con nên lưu ý về vấn đề ánh sáng, ánh sáng thích hợp nhất để heo nhanh lên giống là 16 tiếng chiếu sáng / ngày Khẩu phần ăn: Cho lợn ăn 2.5 - 2.8kg/ ngày, ăn cám hậu bị, lưu ý heo quá béo hay quá gầy đều khó lên giống, người chăn nuôi nên tăng giảm khẩu phần ăn cho phù hợp Chuồng nuôi: Về chuồng nuôi cũng cần lưu ý với mật độ từ 2.5-3m/con heo hậu bị, nếu như nuôi quá chật sẽ cắn nhau, còn nếu quá rộng sẽ dẫn tới tình trạng bị móng. Độ dốc chuồng nuôi: Bà con đặc biệt cần phải lưu ý về độ dốc chuồng nuôi chỉ khoảng 1% bởi nếu như dốc quá sẽ dẫn tới heo bị ngã. Nền chuồng nuôi: Bà con cũng lưu ý không nền để chuồng trại quá trơn bóng, dẫn tới tổn thương chân, móng. Nếu heo gặp các vấn đề chân móng thì tiến hành bổ sung các loại thuốc thú y tăng cường canxi, khoáng cho heo Chuồng trại: Cần đảm bảo chuồng trại kín để tránh ruồi muỗi mang mầm bệnh vào chuồng cũng như đảm bảo tối đa độ thông thoáng, nên giữ gìn vệ sinh chuồng trại để heo đỡ viêm tử cung, viêm da. Nhiệt độ: Nhiệt độ nóng quá hay lạnh quá cũng ảnh hưởng tới khả năng sinh sản của lợn. Do đó nếu như thời tiết quá nắng nóng bà con nên tắm cho heo 2 lần / ngày. Còn nếu thời tiết lạnh bà con nên thắp bóng sưởi ấm. 4. Cách kích heo nái hậu bị khi không lên giống Nếu như heo nái hậu bị không lên giống, bà con có thể tiến hành làm theo những cách dưới đây đảm bảo heo sẽ lên giống tầm 5-7 ngày hoặc chậm nhất là 8-9 ngày. Nếu có heo nọc (heo đực), cho heo hậu bị vào tiếp xúc 15 phút. Nếu không có heo nọc, sử dụng sản phẩm MÙI HEO ĐỰC xịt vào mũi của heo, việc làm này sẽ giúp kích thích hormon sinh sản giúp heo nhanh lên giống. Cắt cám trong 1 ngày từ 2 - 3 bữa tạo stress cho heo Thả heo ra ngoài vườn để hấp thu vitamin A,D,E từ ánh nắng mặt trời, cho heo chạy nhảy tự do rồi tiến hành ép heo, quần heo…. Đối với chuồng trại kín chúng ta có thể đuổi lừa heo hậu bị chưa lên giống sau đó quần, ép heo Cách ép heo: Để heo hậu bị tiếp xúc với heo nọc trong khoảng thời gian từ 1 phút đến 2 phút sau đó bà con có thể vào chuồng ép sau đó dùng 2 tay ấn lên lưng heo để heo chạy quanh chuồng trong khoảng thời gian từ 5-10 vòng. Nếu làm tất cả những cách như trên mà heo vẫn không nên giống thì tiến hành loại thải.

BỆNH ĐẬU NỔI TRÁI Ở BỒ CÂU VÀ BIỆN PHÁP CAN THIỆP

Bệnh đậu (Pigeon Pox) hay còn gọi là bệnh đậu nổi trái ở bồ câu là một bệnh thường gặp ở chim bồ câu, do virus thuộc nhóm Avipox gây ra. Bệnh thường xảy ra vào mùa đông xuân, lúc tiết trời khô. Chim ở lứa tuổi từ 1 – 3 tháng rất cảm nhiễm với bệnh. 1. Triệu chứng Bệnh thường xảy ra ở 2 thể: Thể ngoài da Trên da hình thành các mụn đậu ở các vị trí như mào, yếm, khoé mắt, khoé miệng, mặt trong cánh, quanh hậu môn và da chân. Khi mới xuất hiện, chỉ là những nốt sần nhỏ, có màu nâu xám hay xám đỏ, sau đó to dần như hạt đậu, da sần sùi. Các nốt đậu mọc ở mắt làm chim khó nhìn, viêm kết mạc mắt, chảy nước mắt, nước mũi, làm khó thở. Nốt đậu từ từ chuyển sang màu vàng, mềm, vỡ ra có chất mủ giống như kem. Mụn đậu khô đóng vảy, vảy màu nâu sẫm rồi dần dần tróc đi để lại nốt sẹo nhỏ màu vàng xám, mụn đậu lành nhanh chóng. Thể niêm mạc (yết hầu) Thể này thường xảy ra trên chim con, chim bệnh có biểu hiện khó thở, biếng ăn do niêm mạc hầu và họng bị đau, sốt, từ miệng chảy ra nước nhờn có lẫn mủ, màng giả. Kiểm tra niêm mạc ở khoé miệng, hầu họng và thanh quản phủ lớp màng giả (bựa) màu trắng. Khi bóc lớp màng giả đi thấy lớp niêm mạc màu đỏ.Sau đó là quá trình viêm lan ra ở mũi và mắt. Các thể khác Thể hỗn hợp: Là trường hợp bệnh có triệu chứng và bệnh tích của cả 2 thể là ngoài da và yết hầu, tỉ lệ chết cao, thường xảy ra trên chim con. Ngoài ra còn có thể nhiễm trùng huyết con vật không có bệnh tích ở da chỉ sốt cao, bỏ ăn, tiêu chảy, thể trọng sa sút nghiêm trọng. Bệnh diễn biến trong 3 – 4 tuần, phần đông chim bồ câu có thể tự khỏi bệnh, nhưng nếu vệ sinh không tốt thì khi có thể nhiễm khuẩn kế phát, bệnh sẽ nặng hơn, tỉ lệ chết có thể đến 50%. 2. Bệnh tích Chim bệnh ốm, xác gầy, nổi mụn đậu trên da. Ở niêm mạc miệng, thanh quản, hầu họng viêm đỏ. Các ổ viêm này loang dần thành các nốt phồng, dày dần lên cuối cùng tạo thành lớp màng giả dính chặt vào niêm mạc. Niêm mạc ruột có thể tụ máu đỏ từng đám. Phổi tụ máu và tích nước. Khí quản chứa nhiều dịch xuất lẫn bọt. Niêm mạc thanh quản, khí quản xuất huyết và có nhiều đờm đặc 3. Biện pháp can thiệp Phòng bệnh Chủng ngừa cho chim con từ 7 – 10 ngày tuổi bằng vaccine đậu bồ câu Pigeon Pox đậu nhược độc. Dùng kim đâm qua màng cánh để chủng đậu, sau 5 ngày cần kiểm tra lại vết chủng, nếu thấy vết chủng không cương to như hạt tấm thì phải chủng lại lần hai. Ở Việt Nam hiện nay, do không có vacxin đậu bồ câu nên người chăn nuôi thường dung vacxin đậu gà để chủng cho bồ câu nên hiệu quả phòng bệnh không cao do chủng virus gây bệnh trên gà và bồ câu là khác nhau. Phương pháp chủng đậu ở màng cánh. Điều trị: Không có thuốc điều trị bệnh đặc hiệu, chỉ điều trị triệu chứng hoặc dùng các loại kháng sinh để phòng bội nhiễm. Đối với mụn đậu ngoài da có thể bóc vảy, làm sạch các mụn đậu rồi bôi các chất sát trùng nhẹ như Glycerin10%, thuốc tím CuSO4 5% hoặc xanh methylen để bôi ngoài da. Thể niêm mạc có thể lấy bông làm sạch màng giả ở miệng rồi bôi các chất sát trùng nhẹ hay kháng sinh. Nếu đau mắt có thể dùng thuốc nhỏ mắt hoặc sử dụng thuốc mỡ Tetracyclin 1% để bôi.

CÚM GIA CẦM H5N1 VÀ MỐI ĐE DỌA TOÀN CẦU

Cúm gia cầm H5N1 đang trở thành mối đe dọa chưa từng có, khi lan rộng giữa nhiều loài động vật và có nguy cơ cao đối với con người. Các chuyên gia cảnh báo rằng thế giới đang bước vào một kỷ nguyên mới, nơi các bệnh truyền nhiễm không chỉ bùng phát ở một loài mà còn có thể ảnh hưởng đến nhiều quần thể sinh vật khác nhau. Trong nhiều tháng qua, H5N1 đã xuất hiện trong các trang trại bò sữa, với hàng chục ca nhiễm được ghi nhận ở những người làm việc trong môi trường này. Hiện tại, virus này đã được phát hiện ở hơn 48 loài động vật có vú, từ gấu đến bò sữa và gây ra cái chết hàng loạt ở sư tử biển và hải cẩu voi con. Tuần trước, Mỹ ghi nhận ca tử vong đầu tiên do nhiễm H5N1. Nhân viên kiểm dịch khử trùng đồ bảo hộ sau khi tiêu hủy gia cầm nhiễm virus H5N1 tại Hluboka, CH Séc. Ảnh: AFP Khả năng lây lan rộng và gây tử vong ở nhiều loài khiến một số nhà khoa học gọi H5N1 là “panzootic” – một loại dịch bệnh có thể vượt qua rào cản loài và tác động nghiêm trọng đến nhiều hệ sinh thái. Khi môi trường sống bị thu hẹp, đa dạng sinh học suy giảm và ngành nông nghiệp thâm canh phát triển mạnh, điều kiện trở nên lý tưởng cho các bệnh truyền nhiễm lây lan từ loài này sang loài khác. Các chuyên gia nhận định đây có thể là một trong những thách thức quan trọng nhất đối với sức khỏe và an ninh toàn cầu trong thời đại hiện nay. Cúm gia cầm đã gây ra thiệt hại lớn đối với hệ sinh thái, đặc biệt là quần thể chim biển. Hàng triệu cá thể chim hoang dã đã bị tiêu diệt, hơn 20.000 sư tử biển Nam Mỹ chết tại Chile và Peru, trong khi tại Argentina, ước tính có tới 17.000 hải cẩu voi con tử vong, tương đương 96% số cá thể con được sinh ra trong năm 2023. Nguy cơ virus này lây lan giữa người với người hiện là mối quan tâm đặc biệt của giới y tế. Liên hợp quốc đã đưa ra cảnh báo sau khi một người đàn ông ở Louisiana tử vong sau khi tiếp xúc với gia cầm và chim hoang dã. Từ tháng 3/2024, Mỹ ghi nhận 66 ca nhiễm H5N1 ở người, nhưng hầu hết đều có triệu chứng nhẹ. Cho đến nay, chưa có bằng chứng về việc virus này lây từ người sang người, song đây là điều mà các chuyên gia luôn theo dõi sát sao. Ba phần tư các bệnh truyền nhiễm mới xuất hiện có nguồn gốc từ động vật. Việc theo dõi các chủng virus có khả năng lây lan giữa các loài đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe con người. Một số nhà khoa học cho rằng COVID-19 có thể là một dạng bệnh truyền nhiễm giữa các loài, do virus SARS-CoV-2 đã lây nhiễm cho hơn 58 loài động vật. Tuy nhiên, không giống cúm gia cầm, COVID-19 không gây tử vong hàng loạt ở động vật nên không hoàn toàn phù hợp với định nghĩa của “panzootic”. Nguyên nhân chính khiến dịch bệnh bùng phát mạnh mẽ hơn trong những năm gần đây được cho là do sự mở rộng hoạt động của con người vào các khu vực hoang dã. Mất đa dạng sinh học và sự suy giảm môi trường sống khiến các loài động vật phải sống gần con người hơn, làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo. Ngành chăn nuôi cũng góp phần đáng kể vào sự lan rộng của dịch bệnh khi số lượng động vật nuôi ngày càng tăng để đáp ứng nhu cầu lương thực. Nạn phá rừng và biến đổi khí hậu tiếp tục làm trầm trọng thêm vấn đề. Khi môi trường tự nhiên bị thu hẹp, động vật hoang dã bị dồn vào những không gian nhỏ hơn, làm gia tăng tiếp xúc với con người và vật nuôi. Đồng thời, nhiệt độ tăng lên cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các loài trung gian truyền bệnh như muỗi, ruồi và ve mở rộng phạm vi địa lý. Các nhà khoa học cảnh báo rằng tần suất các đợt bùng phát dịch bệnh, như H5N1 có khả năng tiếp tục gia tăng trong tương lai. Theo các chuyên gia, việc một loại virus mới xuất hiện với tiềm năng gây ra đại dịch toàn cầu chỉ còn là vấn đề thời gian. Tuy nhiên, nguy cơ này có thể được giảm thiểu thông qua các biện pháp như tăng cường giám sát dịch bệnh trên động vật, thúc đẩy phát triển vaccine từ giai đoạn sớm và áp dụng các phương thức canh tác bền vững để hạn chế sự tiếp xúc giữa con người và động vật hoang dã. Mặc dù rủi ro vẫn tồn tại, các chuyên gia tin rằng hiểu biết ngày càng rõ hơn về cách thức dịch bệnh lây lan giữa các loài sẽ giúp con người chủ động phòng ngừa và giảm thiểu tác động của các đại dịch trong tương lai.

3 YẾU TỐ TỐI ƯU HOÁ CHĂN NUÔI HEO, GIA CẦM

Hệ vi sinh đường ruột, dinh dưỡng và chức năng của hệ tiêu hóa, miễn dịch là 3 yếu tố không tách rời và đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe, năng suất chăn nuôi gia cầm và heo. Tương tác giữa dinh dưỡng, hệ vi sinh đường ruột và chức năng của hệ miễn dịch và hệ tiêu hóa đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe và hiệu suất của gia cầm và heo. Để kích hoạt các yêu tố này cùng lúc, cần điều chỉnh các chiến lược dinh dưỡng và chăn nuôi. 1. Enzyme và probiotic Bổ sung enzyme vào thức ăn chứa thành phần khó tiêu giúp tăng năng lượng, axit amin và chất khoáng cho vật nuôi. TS. Kreij cho biết, “Khi cải thiện hiệu quả sử dụng chất dinh dưỡng, hệ vi sinh cũng không còn quá tải mà duy trì trạng thái cân bằng hơn, từ đó, cải thiện năng suất chăn nuôi. Thực tế, các phụ gia thức ăn tương tác với nhau. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh tác dụng khi kết hợp probiotic và enzyme”, TS. Kreij nói. Nhìn vào thành phần hệ vi sinh đường ruột, sẽ thấy rõ hiệu lực hiệp đồng khi kết hợp đúng enzyme và probiotic. Các nghiên cứu bổ sung enzyme cùng probiotic lactobacillus đã khôi phục cân bằng hệ vi sinh sau khi thử thách với vi khuẩn gây hại nhưClostridium perfringens. Ngoài ra, bộ đôi enzyme và probiotic cũng tác động tích cực đến tính toàn vẹn của đường ruột; đồng thời làm tăng khả năng tiêu hóa hóa thức ăn, tối ưu hóa thành phần vi sinh và cải thiện sức khỏe cho gia cầm và heo. 2. Chất khử trùng thức ăn giúp giảm mầm bệnh Enrique Montiel cho biết, việc sử dụng chất khử trùng thức ăn cũng là một giải pháp giảm vi khuẩn gây hại và mầm bệnh nhưSalmonella cho vật nuôi. Quá trình xử lý nhiệt trong sản xuất thức ăn viên sẽ tiêu diệt hầu hết vi khuẩn gây hại, nhưng thức ăn có thể tái nhiễm khuẩn trong quá trình bảo quản, vận chuyển, hoặc trong khay thức ăn tại chuồng gia cầm. Chất khử trùng thức ăn gián tiếp tác động có lợi đến gia cầm, bởi làm giảm lượng vi khuẩn trong thức ăn, từ đó góp phần cân bằng quần thể hệ vi sinh đường ruột khi gia cầm tiếp nhận nguồn thức ăn đó. Theo TS. Enrique Montiel, có thể sử dụng chất khử trùng ở bất cứ thời điểm nào trong quá trình sản xuất thức ăn. Nhiều chất khử trùng thức ăn chứaformaldehyde, nhưng chất này sẽ bị phân hủy thành axit formic và cuối cùng là carbon dioxide và nước trong vòng 60-90 giây sau khi gia cầm ăn thức ăn và không để lại dư lượng trong thịt hoặc trứng. Nhiều nghiên cứu cho thấy, thức ăn khử trùng bằng sản phẩm gốc dehyde tác động tích cực đến hiệu suất chăn nuôi và sức khỏe của gia cầ Khi được thử thách với vi khuẩn gây bệnh viêm ruột hoại tử, nhóm gà sử dụng thức ăn khử trùng luôn tăng trọng và chuyển hóa thức ăn tốt hơn; tỷ lệ thải loại cũng thấp hơn (dưới 4% so với 8% ở nhóm gia cầm đối chứng). Trừ châu Âu, đa số các quốc gia đều cho phép sử dụng chất khử trùng gốc formaldehyde. 3.Hệ vi sinh và hiệu suất chăn nuôi Bộ máy tiêu hóa của gà con mới nở rất non nớt và quần thể vi sinh đường ruột gần như không tồn tại mà dần hình thành từ nước hoặc môi trường khi gà con lớn lên. Trong tự nhiên, tiếp xúc với phân gà mẹ sẽ giúp hình thành hệ vi sinh vật khỏe mạnh ở gà con. Trong các hệ thống chăn nuôi hiện đại, môi trường của gia cầm đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của quần thể vi khuẩn đường ruột. Một phần của môi trường chính là nguồn thức ăn cung cấp cho gà con. Theo TS. Enrique Montiel, thức ăn là thành phần tác động mạnh nhất đến quần thể vi sinh và sức khỏe đường ruột. Enrique Montiel cho biết thêm, hệ vi sinh đóng vai trò chuyển hóa hóa chất dinh dưỡng và tác động trực tiếp đến cấu trúc cũng như sức khỏe biểu mô ruột. Một số vi khuẩn trong hệ vi sinh có thể loại trừ hoặc chiếm chỗ các vi khuẩn gây hại khác. Một phần quan trọng của hệ miễn dịch nằm ở ruột, vì vậy sức khỏe đường ruột liên quan trực tiếp đến khả năng miễn dịch. Vi khuẩn gây hại như Clostridium perfringens có thể sinh ra hợp chất độc hại gây viêm và dịch bệnh tiềm ẩn ở gia cầ Các enzyme và probiotic có thể được sử dụng để thiết lập hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh và chống lại xâm chiếm của vi khuẩn gây hại Clostridia.

THỨC ĂN SẠCH: BÍ QUYẾT CHO ĐÀN VẬT NUÔI KHỎE MẠNH

Sản xuất thức ăn chăn nuôi phụ thuộc vào nhiều loại cây trồng nông nghiệp cần thuốc trừ sâu và các hóa chất khác để phát triển tối ưu. Mặc dù những hóa chất này có mục đích quan trọng, nhưng dư lượng của chúng có thể xâm nhập vào thức ăn chăn nuôi, gây ra rủi ro tiềm ẩn cho sức khỏe nếu không thực hiện các biện pháp phòng ngừa thích hợp. Là nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi, người chăn nuôi hoặc bác sĩ thú y, việc nhận thức được những rủi ro này là chìa khóa để đảm bảo các hoạt động chăn nuôi an toàn. Bài viết này nêu ra các yếu tố chính cần xem xét khi sử dụng hóa chất trong sản xuất thức ăn chăn nuôi. 1.Hiểu về dư lượng hóa chất Các loại cây trồng được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi thường được xử lý bằng thuốc trừ sâu, phân bón và các hóa chất nông nghiệp khác có thể để lại dư lượng. Những dư lượng này có thể tích tụ trong vật nuôi thông qua thức ăn, dẫn đến các sản phẩm động vật bị nhiễm bẩn khi sử dụng làm thực phẩm cho con người. Mặc dù nhiều dư lượng không gây rủi ro ở mức độ phơi nhiễm thông thường, nhưng một số hóa chất có khả năng tích tụ sinh học và tồn tại lâu dài lại cực kỳ độc hại ngay cả ở liều lượng thấp. Điều quan trọng là phải tuân thủ tất cả các hướng dẫn ghi trên nhãn, hướng dẫn chung và quy định liên quan đến việc sử dụng hóa chất trên cây trồng làm thức ăn chăn nuôi. Điều này bao gồm việc tuân thủ thời gian cách ly để cho phép mức dư lượng giảm trước khi thu hoạch. Việc kiểm tra các thành phần thức ăn chăn nuôi và hợp tác với các nhà cung cấp uy tín có thể giúp giảm thêm rủi ro ô nhiễm. 2.Xác định độc tố trong các thành phần thức ăn chăn nuôi Cùng với dư lượng hóa chất, các thành phần thức ăn chăn nuôi có thể chứa các yếu tố chống dinh dưỡng và độc tố có hại cho sức khỏe vật nuôi. Độc tố nấm mốc do nấm mốc sản sinh và ancaloit nội sinh trong cỏ đồng cỏ là những ví dụ phổ biến. Độ độc của các chất này phụ thuộc vào bản thân hợp chất, mức độ liều lượng và thời gian phơi nhiễm. Động vật nhai lại thường ít nhạy cảm hơn động vật đơn dạ dày do quá trình trao đổi chất ở dạ cỏ. Khi tìm nguồn cung ứng các thành phần thức ăn chăn nuôi như sản phẩm phụ của ngũ cốc, việc phân tích mức độ độc tố nấm mốc và độc tố là rất cần thiết để cân bằng nhu cầu dinh dưỡng trong khi tránh các tác động bất lợi. Các chất bổ sung thức ăn bổ sung có thể giúp chống lại một số yếu tố chống dinh dưỡng khi không có các thành phần thay thế. 3.Giảm thiểu sự tồn dư của thuốc Các loại thuốc như ionophore và thuốc kháng khuẩn thường được sử dụng cho vật nuôi thông qua thức ăn. Sự tồn dư của những loại thuốc này có thể xảy ra do ô nhiễm còn sót lại của thiết bị sản xuất và các bình chứa bảo quản. Mối quan tâm chính đối với sự tồn dư là lượng thuốc nhỏ xâm nhập vào thức ăn dành cho các loài không phải đối tượng mục tiêu, những loài rất nhạy cảm với một số loại thuốc nhất định. Việc vệ sinh kỹ lưỡng thiết bị và xả/sắp xếp các dây chuyền sản phẩm một cách thích hợp giữa các lô thức ăn chăn nuôi sản xuất cho các loài khác nhau có thể ngăn ngừa sự lây nhiễm thuốc ngẫu nhiên. Việc duy trì hồ sơ sản xuất chi tiết giúp truy tìm bất kỳ vấn đề nào trở lại nguyên nhân gốc rễ. 4.Đảm bảo tính toàn vẹn của công thức Ngoài việc bảo vệ chống lại các chất gây ô nhiễm, việc xác minh tính toàn vẹn về mặt dinh dưỡng của các hỗn hợp thức ăn chăn nuôi tùy chỉnh là một khía cạnh quan trọng khác của đảm bảo chất lượng. Sự sai lệch so với mức dinh dưỡng đã được xây dựng có thể làm giảm hiệu quả sử dụng thức ăn và năng suất của vật nuôi. Rủi ro này gia tăng khi sử dụng các sản phẩm phụ hoặc thức ăn chăn nuôi thay thế có tính biến đổi cao vốn có. Việc thường xuyên kiểm tra các loại thức ăn chăn nuôi hoàn chỉnh đối với các chất dinh dưỡng đa lượng và vi lượng chính giúp các nhà sản xuất cảnh báo về bất kỳ lỗi pha trộn hoặc thay đổi thành phần nào so với công thức ban đầu. Việc theo dõi kiểm soát quá trình thống kê giúp tinh chỉnh các quy trình hơn nữa để đạt được sự nhất quán về dinh dưỡng giữa các đợt sản xuất. Thông qua xem xét các yếu tố chính này, các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi, người chăn nuôi và bác sĩ thú y có thể hợp tác với nhau để cung cấp cho vật nuôi các loại thức ăn chất lượng, không chứa dư lượng độc hại và độc tố, đồng thời cung cấp dinh dưỡng thích hợp. Việc tuân thủ các biện pháp an toàn tốt nhất cho phép ngành đáp ứng nhu cầu sản xuất một cách có trách nhiệm.

BỆNH ĐÓNG DẤU LỢN – SWINE ERYSIPELAS

1. Nguyên nhân gây bệnh đóng dấu lợn Do trực khuẩn Erysipelothix rhusiopathiae gram dương gây ra Bệnh đóng dấu lợn thường xảy ra khi có thay đổi môi trường bất lợi, dinh dưỡng kém, nhiệt độ thay đổi, vận chuyển và dồn heo Sức đề kháng: Vi khuẩn có mặt ở khắp nơi: tồn tại ngoài môi trường, phân và đất trên 6 tháng Vi khuẩn được thải ra ngoài qua phân hoặc nước bọt Đề kháng yếu vối nhiệt: bất hoạt ở 550C Dễ bất hoạt bởi chất sát trùng 2. Đặc điểm dịch tễ của bệnh đóng dấu lợn Tuổi mắc: Lợn mắc bệnh từ 12 tuần tuổi trở lên, chủ yếu xảy ra trên lợn nái, lợn thịt Mùa mắc: quanh năm, chủ yếu mùa đông( tháng 10-tháng 11) sang cuối mùa xuân năm sau( tháng 3- tháng 4). Thời tiết thay đổi đột ngột cũng dễ phát bệnh. 3. Phương thức truyền lây bệnh đóng dấu lợn Truyền ngang: Lây nhiễm trực tiếp giữa lợn ốm và lợn khỏe hoặc tiếp xúc gián tiếp qua nhân tố trung gian: Thức ăn, nước uống, phân, rác, dụng cụ chăn nuôi, sự đi lại của các động vật mang trùng. 4. Triệu chứng của bệnh đóng dấu lợn Thể trạng: Lừ đừ, suy sụp, sốt cao(40-42 độ C), bỏ ăn, mắt đỏ ngầu, điên cuồng, húc đầu vào tường hoặc hộc máu chết, đi lại khó khăn Da: “Đóng dấu”: chủ yếu ở mặt lưng của vùng cổ/ vai hình vuông, hình bình hành, đa giác,… lúc đầu đỏ tươi sau chuyển sang đỏ thẫm/ tím bầm, ở giữa nhạt màu. Nếu lợn không chết: da phần đó bị hoại tử, khô cứng có khi tách hẳn ra tạo vẩy. Lợn nái: có thể gây sảy thai, tỉ kệ lợn con chết trong khi sinh cao, số thai khô tăng. Mãn tính: Thường là hậu quả sau nhiễm bệnh cấp tính. Thể trạng: ăn uống kém, gầy còm, thiếu máu, niêm mạc nhợt nhạt. Viêm khớp: biến dạng khớp, què. Miễn cưỡng đi lại. Viêm nội mạc tim: sùi van tim dẫn đến lợn kém phát triển, tím tái niêm mạc, cổ trướng, tim đập nhanh. 5. Bệnh tích của bệnh đóng dấu lợn Dồn máu ở lách và gan, phổi thận và các hạch lâm ba lympho Thoái hóa rất rõ cơ tim, van tim tăng sinh có hình súp lơ, màng tim có xuất huyết điểm Viêm khớp 6. Chẩn đoán bệnh đóng dấu lợn Chẩn đoán lâm sàng Dựa vào dịch tễ, tiểu sử bệnh, triệu chứng, bệnh tích mổ khám đặc trưng của trại để chẩn đoán bệnh( xem phần triệu chứng, bệnh tích phía trên) Cần chẩn đoán phân biệt với bệnh dịch tả heo, lợn nghệ, phó thương hàn, tụ huyết t rùng Chẩn đoán phi lâm sàng Chẩn đoán vi khuẩn học: chẩn đoán phân lập vi khuẩn, kiểm tra qua kính hiển vi, nuôi cấy phân lập Chẩn đoán huyết thanh học: phản ứng ngưng kết trên phiến kính, phản ứng miễn dịch huỳnh quang, ELISA, kĩ thuật PCR,.. để chẩn đoán khẳng định 7. Phòng bệnh đóng dấu lợn Bước 1: Vệ sinh Khu vực chăn nuôi : Tạo hàng rào cách ly khu vực chăn nuôi với môi trường bên ngoài, nhằm ngăn chặn người lạ, gà, vịt, chó, mèo, chuột… vào khu vực chăn nuôi. Đầu chuồng, đầu trại phải có hố sát trùng , tiêu độc. Ngoài chuồng nuôi : Rắc vôi bột sung quanh chuồng nuôi và lối đi một lớp dày 1-2cm, rộng 1,5m tạo vành đai vôi bột nhằm loại trừ các nguyên nhân gây bệnh. Môi trường: Đảm bảo về mật độ nuôi, thông thoáng, đầy đủ nhiệt : Mát về mùa hè, ấm về mùa đông. Bước 2: Sát trùng Trong chuồng: Sát trùng định kỳ bằng KLORTAB,1 viên được hòa tan trong 10 lít nước ấm. Hoặc DESINFECT GLUTAR ACTIVE , 10 lít dung dịch cho 75m² (chỉ dùng cho chuồng trống). Chất độn chuồng: Rắc NOVA X DRY lên sàn chuồng chăn nuôi giúp giảm amoniac và tạo môi trường bất lợi cho sinh sản của ruồi. Bước 3: Chủng vaccine Hiện đã có vacxin phòng bệnh đóng dấu lợn trên thị trường Bước 4: Dùng kháng sinh Kháng sinh tiêm: NASHER AMX liều 1ml/ 10kgP ; SUMAZINMYCIN liều 1ml/ 10-20kg P Kháng viêm, giảm đau và hạ sốt: Dùng NASHER TOL liều: 1ml/20kg TT/ngày. Tiêm liên tục 1-2 mũi. Hoặc PARADISE liều 1g/ 1-2l nước ; Kháng sinh trộn hoặc uống: SOLAMOX liều 1g/35-70kg P; Pha nước uống GIUSE OS 200 liều 1ml/1-20kg P. Bước 5: Tăng cường sức đề kháng ACTIVITON: Trợ sức trợ lực, liều tiêm bắp hoặc dưới da 2.5-10 ml/con. SORAMIN/LIVERCIN: Tăng cường chức năng gan-thận và giải độc liều 1ml/1-2 lít nước ZYMEPRO: Kích thích tiêu hoá, giảm mùi hôi, giảm tiêu chảy và phân khô trộn 1g/1-2kg thức ăn. PRODUCTIVE FORTE: Tăng sức đề kháng cho cơ thể và kháng dịch bệnh, liều 1ml/ 2-4lít nước 8. Điều trị bệnh đóng dấu lợn Bước 1: Vệ sinh Khu vực chăn nuôi : Tạo hàng rào cách ly khu vực chăn nuôi với môi trường bên ngoài, nhằm ngăn chặn người lạ, gà, vịt, chó, mèo, chuột… vào khu vực chăn nuôi. Ngoài chuồng nuôi : Rắc vôi bột sung quanh chuồng nuôi và lối đi một lớp dày 1-2cm, rộng 1,5m tạo vành đai vôi bột nhằm loại trừ các nguyên nhân gây bệnh. Môi trường: Đảm bảo về mật độ nuôi, thông thoáng, đầy đủ nhiệt : Mát về mùa hè, ấm về mùa đông. Bước 2: Sát trùng Trong chuồng: Sát trùng định kỳ bằng KLORTAB,1 viên được hòa tan trong 10 lít nước ấm. Hoặc DESINFECT GLUTAR ACTIVE , 10 lít dung dịch cho 75m² (chỉ dùng cho chuồng trống). Chất độn chuồng: Rắc NOVA X DRY lên sàn chuồng chăn nuôi giúp giảm amoniac và tạo môi trường bất lợi cho sinh sản của ruồi. Bước 3: Xử lý bệnh Kháng sinh tiêm: NASHER AMX liều 1ml/ 10kgP ; SUMAZINMYCIN liều 1ml/ 10-20kg P Kháng viêm, giảm đau và hạ sốt: Dùng NASHER TOL liều: 1ml/20kg TT/ngày. Tiêm liên tục 1-2 mũi. Hoặc PARADISE liều 1g/ 1-2l nước ; Kháng sinh trộn hoặc uống: SOLAMOX liều 1g/35-70kg P; Pha nước uống GIUSE OS 200 liều 1ml/1-20kg P. Bước 4: Tăng cường sức đề kháng ACTIVITON: Trợ sức trợ lực, liều tiêm bắp hoặc dưới da 2.5-10 ml/con. SORAMIN/LIVERCIN: Tăng cường chức năng gan-thận và giải độc liều 1ml/1-2 lít nước ZYMEPRO: Kích thích tiêu hoá, giảm mùi hôi, giảm tiêu chảy và phân khô trộn 1g/1-2kg thức ăn. PRODUCTIVE FORTE: Tăng sức đề kháng cho cơ thể và kháng dịch bệnh, liều 1ml/ 2-4lít nước.

BỆNH LIÊN CẦU KHUẨN TRÊN HEO (Streptococcus suis)

1. Nguyên nhân gây bệnh liên cầu khuẩn Bệnh liên cầu khuẩn là do nhiễm vi khuẩn Streptococcus suis, gram dương. Vi khuẩn có thể tồn tại trong phân, bụi bẩn, xác heo và ở cả những con ruồi, nhặng trong một thời gian dài Liên cầu khuẩn có khoảng 34 serotype khác nhau, nhưng type II đóng vai trò quan trọng trong việc gây bệnh Điều kiện thuận lợi để S.suis phát triển: chuồng trại kém vệ sinh, mật độ cao, điều kiện chăm sóc kém, stress…là điều kiện để S.suis phát triển và gây bệnh. 2. Đặc điểm dịch tễ của bệnh liên cầu khuẩn Lứa tuổi mắc: Bệnh xảy ra chủ yếu ở heo con theo mẹ và heo con cai sữa. Mùa mắc bệnh: quanh năm, bệnh tăng mạnh trong mùa nắng nóng 60 – 100% heo khỏe mạnh có chứa vi khuẩn S.suis trong xoang mũi. Bệnh thường xuất hiện ở 1 số ít cá thể, bệnh số thấp ở giai đoạn theo mẹ (10 - 25%) hoặc có thể tăng cao (50%) ở giai đoạn cai sữa (trong thể viêm màng não). Tỷ lệ chết thường thấp, chỉ 2 - 5%. 3. Phương thức truyền lây bệnh liên cầu khuẩn Bệnh có thể lây truyền qua đường hô hấp, các chất bài tiết, máu của heo bệnh, lây lan thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc lây qua kim tiêm nhiễm trùng. Heo con có thể bị lây nhiễm từ Heo mẹ qua đường hô hấp, đường tiêu hóa, đường máu. . Ruồi nhà mang vi khuẩn ít nhất 5 ngày Bệnh này còn có thể lây từ heo sang các loài vật khác như chó, mèo, bò, dê và thậm chí rất nguy hiểm khi nó có khả năng lây và gây tử vong cho con người. Việc truyền bệnh từ heo bệnh sang người có thể do các vết thương ở da, đường hô hấp, tiếp xúc với máu hoặc các dịch tiết ở heo bệnh. Những người dễ nhiễm bệnh từ heo gồm những người làm việc ở trại chăn nuôi, người giết mổ gia súc, cán bộ thú y, người ăn tiết canh heo hoặc ăn thịt heo bệnh. 4. Triệu chứng bệnh liên cầu khuẩn Heo sốt cao 42,50C, bỏ ăn, ủ rũ, mệt mỏi, đi tập tễnh do đau khớp. Trong thể quá cấp tính, heo chết nhanh mà không có triệu chứng của bệnh. Với heo con trên dưới 1 tuần tuổi có các biểu hiện: Xáo trộn vận động, liệt nhẹ; viêm khớp, sờ thấy nóng. Heo có vẻ đau đớn đi lại khó khăn, Với heo con cai sữa: Khoảng 1-2 tuần sau cai sữa xuất hiện các triệu chứng thần kinh, run rẩy, trợn mắt, nghiêng đầu; có thể xuất hiện viêm khớp, nằm kiểu bơi chèo, cuối cùng dẫn đến chết. Ở thể cấp tính: Vào giai đoạn đầu của thể viêm màng não ta thấy heo thường nằm sấp, run rẩy, lông dựng đứng. Sau 2 - 3 tiếng thì heo bắt đầu trợn mắt, nằm nghiêng một bên, sùi bọt mép. Ở heo nái: Con nái có hiện tượng sốt cao đột ngột; nhiễm trùng huyết trong giai đoạn mang thai, giai đoạn trước và sau khi đẻ gây sảy thai, đẻ non, thai chết yểu, heo con sinh ra nhỏ, yếu. Heo nái có thể chết đột ngột do nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng do sự phân hủy của thai. Nước tiểu đục, có thể có mủ, máu. Khi bệnh liên cầu khuẩn ở heo xảy ra ở da, ban đầu tạo ra các ổ apxe, về sau phần da trên bề mặt các ổ apxe bị hoại tử sau 5 tuần, khoảng tuần thứ 7 – 8 các ổ apxe bị vỡ, dịch rỉ viêm màu xanh hoặc màu xám đen chảy ra, ổ apxe trở thành các tổn thương. Các tổn thương này sẽ khỏi hoàn toàn vào tuần thứ 10 nếu được vệ sinh chăm sóc tốt, nhưng sức khỏe của heo có thể bị ảnh hưởng ít nhiều. 5. Bệnh tích của bệnh liên cầu khuẩn Viêm khớp, cắt khớp ra thấy dịch vàng, mủ bên trong Viêm phổi, xuất huyết phổi Viêm loét sùi van tim Viêm xuất huyết ở màng não 6. Chẩn đoán bệnh liên cầu khuẩn Chẩn đoán lâm sàng Dựa vào dịch tễ, triệu chứng và bệnh tích điển hình của bệnh để chẩn đoán bệnh, tuy nhiên cần phân biệt với 1 số bệnh khác trên heo: Giả dại, bệnh do staphylococcus, …. Để chẩn đoán chính xác phải dựa vào việc phân lập và giáp định trong phòng thí nghiệm. Chẩn đoán phi lâm sàng Gửi mẫu nghi ngờ đến các trung tâm phòng thí nghiệm để làm xét nghiệm chẩn đoán càng sớm càng tốt: - Chẩn đoán bằng phương pháp realtime PCR - Chẩn đoán vi khuẩn học , Elisa,.. 7. Phòng bệnh liên cầu khuẩn Bước 1: Vệ sinh Khu vực chăn nuôi : Tạo hàng rào cách ly khu vực chăn nuôi với môi trường bên ngoài, nhằm ngăn chặn người lạ, gà, vịt, chó, mèo, chuột… vào khu vực chăn nuôi. Ngoài chuồng nuôi : Rắc vôi bột xung quanh chuồng nuôi và lối đi một lớp dày 1-2cm, rộng 1,5m tạo vành đai vôi bột nhằm loại trừ các nguyên nhân gây bệnh. Môi trường: Đảm bảo về mật độ nuôi, thông thoáng, đầy đủ nhiệt : Mát về mùa hè, ấm về mùa đông. Bước 2: Sát trùng Trong chuồng: Sát trùng định kỳ bằng KLORTAB,1 viên được hòa tan trong 10 lít nước ấm. Hoặc DESINFECT GLUTAR ACTIVE , 10 lít dung dịch cho 75m² (chỉ dùng cho chuồng trống). Chất độn chuồng: Rắc NOVA X DRY lên sàn chuồng chăn nuôi giúp giảm amoniac và tạo môi trường bất lợi cho sinh sản của ruồi. Bước 3: Kiểm soát bằng Vaccine Tiêm phòng các vacxin các bệnh gây nên PRDC để phòng bệnh cho heo: vacxin phòng PRRS, PVC2, suyễn, giả dại, APP, Glasser, tụ huyết trùng Bước 4: Kiểm soát bằng kháng sinh Sử dụng các loại kháng sinh nhạy cảm như Amoxicillin, Penicillin, Ampicillin hoặc Trimethoprim/ Sulfa. Tốt nhất nên sử dụng các loại kháng sinh có tác động kéo dài Kháng sinh tiêm: NASHER AMX (Amoxycilin 15%) 1ml/10kgTT – nhắc lại sau 48h; NASHER QUIN (Cefquinome 2,5%) 1ml/12,5Kg TT/ngày; SH LINCOMYCIN liều 1ml/ 25-30kg. liệu trình 3-5ngày Kháng sinh uống/ trộn: trộn cám/ cho uống SOLAMOX (Amoxyciline 70%) liều 1g/ 35-70kgTT ; MOXCOLIS ( Amoxycilin: 12%; colistin 10^6 IU) 1g/10kg TT; SULTEPRIM liều 1ml/ 1 lit nước, liên tục trong vòng 5 ngày. Bước 5: Tăng sức đề kháng ACTIVITON: Trợ sức trợ lực, liều tiêm bắp hoặc dưới da 1ml/10kgP SORAMIN/LIVERCIN: Tăng cường chức năng gan-thận và giải độc liều 1ml/1-2 lít nước ZYMEPRO: Kích thích tiêu hoá, giảm mùi hôi, giảm tiêu chảy và phân khô trộn 1g/1-2kg thức ăn. PRODUCTIVE FORTE: Tăng sức đề kháng cho cơ thể và kháng dịch bệnh, liều 1ml/ 2-4lít nước. 8. Điều trị bệnh liên cầu khuẩn Bước 1: Vệ sinh Khu vực chăn nuôi : Tạo hàng rào cách ly khu vực chăn nuôi với môi trường bên ngoài, nhằm ngăn chặn người lạ, gà, vịt, chó, mèo, chuột… vào khu vực chăn nuôi. Ngoài chuồng nuôi : Rắc vôi bột xung quanh chuồng nuôi và lối đi một lớp dày 1-2cm, rộng 1,5m tạo vành đai vôi bột nhằm loại trừ các nguyên nhân gây bệnh. Môi trường: Đảm bảo về mật độ nuôi, thông thoáng, đầy đủ nhiệt : Mát về mùa hè, ấm về mùa đông. Bước 2: Sát trùng Trong chuồng: Sát trùng định kỳ bằng KLORTAB,1 viên được hòa tan trong 10 lít nước ấm. Hoặc DESINFECT GLUTAR ACTIVE , 10 lít dung dịch cho 75m² (chỉ dùng cho chuồng trống). Chất độn chuồng: Rắc NOVA X DRY lên sàn chuồng chăn nuôi giúp giảm amoniac và tạo môi trường bất lợi cho sinh sản của ruồi. Bước 3: Xử lý triệu chứng Hạ sốt - giảm đau: Dùng PARADISE Liều 1g/1-2 lít nước hoặc trộn 1-2g/1kg thức ăn hoặc hạ sốt bằng NASHER TOL (Tolfanamic acid): 1ml/20kgP/ngày. Có thể kết hợp với thuốc long đờm và giãn khí quản. Tăng miễn dịch: AURASHIELD L trộn thức ăn 0,5 – 2 kg/tấn TĂ. Bước 4: Dùng kháng sinh Sử dụng các loại kháng sinh nhạy cảm như Amoxicillin, Penicillin, Ampicillin hoặc Trimethoprim/ Sulfa. Tốt nhất nên sử dụng các loại kháng sinh có tác động kéo dài Kháng sinh tiêm: NASHER AMX (Amoxycilin 15%) 1ml/10kgTT – nhắc lại sau 48h; NASHER QUIN (Cefquinome 2,5%) 1ml/12,5Kg TT/ngày; SH LINCOMYCIN liều 1ml/ 25-30kg. liệu trình 3-5ngày Kháng sinh uống/ trộn: trộn cám/ cho uống SOLAMOX (Amoxyciline 70%) liều 1g/ 35-70kgTT ; MOXCOLIS ( Amoxycilin: 12%; colistin 10^6 IU) 1g/10kg TT; SULTEPRIM liều 1ml/ 1 lit nước, liên tục trong vòng 5 ngày. Bước 5: Tăng sức đề kháng ACTIVITON: Trợ sức trợ lực, liều tiêm bắp hoặc dưới da 1ml/10kgP SORAMIN/LIVERCIN: Tăng cường chức năng gan-thận và giải độc liều 1ml/1-2 lít nước ZYMEPRO: Kích thích tiêu hoá, giảm mùi hôi, giảm tiêu chảy và phân khô trộn 1g/1-2kg thức ăn. PRODUCTIVE FORTE: Tăng sức đề kháng cho cơ thể và kháng dịch bệnh, liều 1ml/ 2-4lít nước.

TRANG CHỦ

HEO NÁI TÁCH CON BAO LÂU THÌ LÊN GIỐNG? NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH KHẮC PHỤC CHẬM LÊN GIỐNG HIỆU QUẢ

Trong chăn nuôi heo sinh sản, thời điểm heo nái lên giống sau khi tách con đóng vai trò vô cùng quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sinh sản, năng suất con giống và lợi nhuận kinh tế. Một chu kỳ sinh sản được kiểm soát tốt giúp người nuôi chủ động kế hoạch phối giống, tiết kiệm chi phí và duy trì đàn nái khỏe mạnh, ổn định quanh năm.

Tuy nhiên, không ít trường hợp heo nái chậm lên giống sau khi tách con, gây gián đoạn chu kỳ sinh sản, kéo dài thời gian trống, làm giảm số lứa đẻ trung bình mỗi năm. Vậy heo nái tách con bao lâu thì lên giống? Vì sao lại có tình trạng chậm lên giống và làm sao để khắc phục hiệu quả? Bài viết dưới đây sẽ giúp bà con hiểu rõ cơ chế, nguyên nhân và cách xử lý thực tế.

Heo nái tách con bao lâu thì lên giống?

Thông thường, sau khi tách con, heo nái sẽ lên giống trở lại sau 3 đến 5 ngày. Đây là mốc trung bình trong điều kiện chăm sóc tốt, heo khỏe mạnh và được nuôi dưỡng đầy đủ. Một số cá thể có thể lên giống sớm trước 3 ngày hoặc muộn hơn đến 7 ngày, tùy vào thể trạng, lứa đẻ, dinh dưỡng và môi trường nuôi.

Heo nái lứa đầu tiên (lứa 1) thường mất nhiều thời gian hơn để hồi phục, do cơ thể chưa quen với chu kỳ tiết sữa và mất năng lượng sau sinh. Trong khi đó, heo nái đẻ nhiều lứa thường có phản ứng sinh lý ổn định hơn, khả năng lên giống nhanh và mạnh hơn.

Nếu sau 10 ngày tách con mà heo vẫn chưa có dấu hiệu động dục, người nuôi cần xác định đây là tình trạng chậm lên giống ( heo vấn đề ), cần kiểm tra lại toàn bộ quy trình chăm sóc, dinh dưỡng và sức khỏe sinh sản của heo.

Yếu tố ảnh hưởng đến thời gian lên giống:

Thể trạng sau cai sữa: Heo quá gầy, mất nhiều năng lượng trong giai đoạn nuôi con thường chậm hồi phục.
Chế độ ăn: Thiếu vitamin, khoáng chất, đặc biệt là vitamin E và khoáng vi lượng, làm giảm hormone sinh sản.
Môi trường nuôi: Nhiệt độ quá cao hoặc quá lạnh, độ ẩm cao, chuồng trại bẩn khiến heo stress.
Tuổi và lứa đẻ: Heo quá già hoặc đẻ nhiều lứa liên tiếp không được nghỉ đủ dễ bị rối loạn động dục.
Sức khỏe sinh sản: Viêm tử cung, viêm vú, nhiễm trùng đường sinh dục sau sinh là nguyên nhân phổ biến gây chậm lên giống.

Dấu hiệu nhận biết heo nái đã lên giống

Nhận biết sớm và chính xác dấu hiệu heo nái lên giống giúp người nuôi phối giống đúng thời điểm, tăng tỷ lệ thụ thai và đảm bảo heo con khỏe mạnh.

Một số dấu hiệu điển hình mà bà con nên quan sát gồm:

Âm hộ sưng đỏ, ẩm và có dịch nhầy trong suốt: Đây là dấu hiệu sinh lý đầu tiên cho thấy hormone estrogen đang tăng cao.
Heo kêu nhiều, bồn chồn, di chuyển liên tục: Heo nái có biểu hiện tìm heo đực, cọ người vào thành chuồng.
Giảm ăn nhẹ trong 1–2 ngày: Do thay đổi nội tiết, heo có xu hướng ăn ít hơn.
Đứng yên khi có kích thích từ heo đực hoặc người công nhân: Đây là dấu hiệu đặc trưng nhất. Khi người nuôi dùng tay ấn nhẹ lên lưng, heo sẽ đứng im, tai dựng– đó là thời điểm phối giống thích hợp nhất.

Nguyên nhân khiến heo nái chậm lên giống

Tình trạng heo nái chậm lên giống sau khi tách con không hiếm gặp trong chăn nuôi. Việc xác định đúng nguyên nhân là yếu tố quyết định để đưa ra biện pháp khắc phục phù hợp.

3.1. Chế độ dinh dưỡng không hợp lý

Thức ăn thiếu năng lượng, đạm, khoáng và vitamin thiết yếu khiến cơ thể không đủ nguồn lực để tái tạo hormone sinh sản.
Thức ăn kém chất lượng, mốc, chứa độc tố nấm aflatoxin gây tổn thương gan, ảnh hưởng chuyển hóa nội tiết.
Thừa năng lượng hoặc đạm gây béo phì, rối loạn buồng trứng, làm giảm phản ứng động dục.

Giải thích:
Sau giai đoạn nuôi con, heo nái bị hao hụt năng lượng lớn (mất 20–25% dự trữ cơ thể). Nếu không được bổ sung đủ dinh dưỡng trong 7–10 ngày sau cai sữa, hormone GnRH và LH giảm mạnh, làm buồng trứng không phát triển nang noãn, dẫn đến chậm lên giống.

3.2. Bệnh lý sinh sản

Heo bị viêm tử cung, viêm vú, hoặc viêm âm đạo sẽ giảm tiết hormone estrogen.
Một số bệnh truyền nhiễm như tai xanh (PRRS), bệnh parvo, hội chứng viêm tử cung – vú – mất sữa (MMA) làm suy yếu cơ quan sinh sản.
Di chứng từ lần sinh trước như sót nhau, đẻ khó cũng làm tổn thương tử cung, gây rối loạn động dục.

Nếu phát hiện dịch tiết âm hộ có màu đục, mùi hôi, hoặc heo có biểu hiện sốt nhẹ, ăn kém, cần kiểm tra và điều trị ngay bằng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ thú y.

3.3. Môi trường nuôi và chăm sóc

Nhiệt độ chuồng quá cao làm heo stress, giảm tiết hormone.
Chuồng trại thiếu ánh sáng, ẩm thấp, không được vệ sinh thường xuyên cũng ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.
Việc thay đổi môi trường sống đột ngột (di chuyển, tách bầy, thay chuồng) khiến heo mất cân bằng sinh lý tạm thời.

Heo nái cần môi trường thoáng, sạch, đủ ánh sáng tự nhiên, nhiệt độ lý tưởng 22-25°C, độ ẩm 70–75%.

3.4. Ảnh hưởng từ quá trình nuôi con

Heo nái nuôi con quá lâu (trên 30 ngày) thường bị mất năng lượng trầm trọng, khiến cơ thể chậm phục hồi. Việc cai sữa quá muộn hoặc quá sớm đều ảnh hưởng đến hoạt động nội tiết.

Cai sữa sớm (<20 ngày): heo con yếu, heo mẹ chưa kịp phục hồi tử cung.
Cai sữa muộn (>30 ngày): heo mẹ suy nhược, chậm rụng trứng.

Thời điểm hợp lý nhất để cai sữa là 21-28 ngày tuổi.

3.5. Di truyền và lai cận huyết

Heo nái được lai tạo cận huyết hoặc cùng dòng di truyền gần sẽ dễ mắc hội chứng giảm khả năng sinh sản: chậm động dục, khó thụ thai, thai yếu hoặc dị tật.

Trong các trang trại, cần kiểm soát chặt chẽ nguồn giống, loại thải nái yếu và tránh phối cận huyết để duy trì năng suất sinh sản lâu dài.

Cách khắc phục tình trạng heo nái chậm lên giống

Để giúp heo nái lên giống đúng thời gian sau khi tách con, bà con cần phối hợp đồng bộ giữa chăm sóc – dinh dưỡng – môi trường – sức khỏe sinh sản.

4.1. Điều chỉnh dinh dưỡng hợp lý

Dùng thức ăn chất lượng tốt, không mốc, không ôi thiu.
Bổ sung đầy đủ các nhóm chất: tinh bột, đạm, chất béo, khoáng và vitamin.
Đặc biệt tăng cường vitamin A, D, E, C, B-Complex giúp phục hồi buồng trứng, kích thích động dục.
Bổ sung premix khoáng và acid amin thiết yếu vào khẩu phần ăn sau cai sữa.
Cho heo uống đủ nước sạch, vì mất nước cũng ảnh hưởng đến hoạt động trao đổi chất.

4.2. Quản lý môi trường sống

Duy trì chuồng sạch, khô ráo, thoáng khí.
Đảm bảo ánh sáng tự nhiên hoặc đèn chiếu sáng ít nhất 14 giờ/ngày để kích thích hormone.
Tránh tiếng ồn, rung động mạnh làm heo giật mình, stress.
Thường xuyên sát trùng, phun khử khuẩn định kỳ bằng thuốc an toàn.

4.3. Phục hồi thể trạng heo nái sau cai sữa

Sau khi tách con, nên cho heo nghỉ 1–2 ngày, giảm khẩu phần để heo ngưng tiết sữa hoàn toàn.
Sau đó tăng dần lượng thức ăn, giúp heo lấy lại thể lực và cân bằng nội tiết.
Có thể sử dụng các sản phẩm tăng cường sinh lý sinh sản như bổ sung men tiêu hóa, khoáng sinh sản hoặc các chế phẩm kích thích tự nhiên (chiết xuất tỏi, vitamin tổng hợp).

4.4. Phòng và điều trị bệnh sinh sản

Tiêm phòng đầy đủ các bệnh sinh sản: PRRS, parvo, leptospira, E. coli, tụ huyết trùng…
Sau khi đẻ, cần thụt rửa tử cung bằng dung dịch sát khuẩn nhẹ để tránh viêm nhiễm.
Quan sát kỹ các dấu hiệu bất thường: dịch hôi, ăn ít, sốt, sưng vú… để xử lý kịp thời.
Khi nghi ngờ viêm tử cung, nên mời bác sĩ thú y kiểm tra và dùng kháng sinh đúng phác đồ.

4.5. Kích thích heo lên giống tự nhiên

Sử dụng xịt MÙI HEO ĐỰC 2 lần/ngày, sáng và chiều để kiểm tra lên giống của nái
Nếu heo vẫn chưa lên giống 7-10 ngày, có thể áp dụng biện pháp kích thích hormone (theo hướng dẫn thú y ).
Kết hợp xoa bóp nhẹ vùng lưng, bụng và cho heo vận động 15–20 phút/ngày để tăng lưu thông máu và kích thích hormone.

Lưu ý quan trọng giúp heo nái duy trì năng suất sinh sản ổn định
- Theo dõi biểu hiện động dục hằng ngày sau khi tách con, đặc biệt trong 7 ngày đầu.
- Phối giống đúng thời điểm – thường vào 12–24 giờ sau khi heo chịu đứng yên.
- Không để heo nái quá béo hoặc quá gầy:

Heo béo: giảm hoạt động buồng trứng.

Heo gầy: không đủ năng lượng để rụng trứng.

Chăm sóc tốt giai đoạn mang thai: khẩu phần ăn vừa đủ, tránh thừa năng lượng.
Cung cấp đầy đủ nước sạch, không bị nhiễm khuẩn hoặc phèn.
Kiểm tra định kỳ thể trạng và cơ quan sinh sản sau mỗi lứa đẻ.
Lập sổ theo dõi chu kỳ sinh sản của từng heo nái: ngày đẻ, ngày cai sữa, ngày lên giống, phối giống, ngày dự kiến đẻ… để chủ động kế hoạch đàn nái.

Bà con nên thường xuyên theo dõi, ghi chép và đánh giá từng lứa đẻ để tối ưu quy trình nuôi. Một đàn nái khỏe mạnh, sinh sản đều đặn chính là nền tảng vững chắc cho chăn nuôi heo bền vững và có lợi nhuận cao.